1. Ana Sayfa
  2. Son Dakika
  3. Blokzinciri, hayatımızda neden bir devrim teşkil ediyor?

Blokzinciri, hayatımızda neden bir devrim teşkil ediyor?

blockchain__la_tecnologia_que_impulsara_su_negocio

Blokzinciri neden önemli?” sorusuna en güzel yanıtlardan birini ünlü düşünür / melek yatırımcı @Naval 6 ay kadar önce bir flood’da paylaşmış.

 

Flood:  

 

 

Türkçe paylaşımını yapıyorum, ne kadar özel bir dönemde olduğumuzu kavramamız dileği ile..

*-*-*

Blokzincirleri, ağları piyasalarla değiştirecektir. İnsanlar, kendi aralarında ağ kurmuş canlılardır. Genetik farklılık duvarlarını aşarak bu ağı oluşturmayı başaran ilk canlılar olarak dünyaya hükmediyorlar.

 

Ağlar, tek başına hareket etmek yerine işbirliği yapmamıza olanak tanırlar ve işbirliğimizin meyvelerini toplamamızı sağlarlar. Üst üste binen ağlar, toplumumuzu oluşturur ve düzenler. Fiziksel, dijital, zihinsel yolların kesişimidir ağlar.

 

Para da bir ağdır. Din de, kurumsal şirket de. Yollar da ağdır, elektrik şebekeleri de.

 

Tüm ağlar, kendi içlerinde kurallara göre düzenlenmek zorundadır ve bu kurallar doğrultusunda hile yapabileceklere karşı yaptırım gücü olacak yöneticilere ihtiyaç duyarlar.

 

Ağlar, özlerinde “ağ etkileri” barındırırlar. Bir ağa yeni bir katılımcı eklediğinizde, tüm mevcut katılımcılar için ağın değeri artar.
Bu bağlamda ağlar “yarışı birinci bitiren tüm ödülleri kazanır” dinamiği yaratır. Önde olan ağ, genellikle tekelleşme yolunda ilerler. Böylece bu ağların yöneticileri, toplumlarda en güçlü insanlar olurlar.

 

Bu ağların bazıları krallar, bazıları da rahipler tarafından idare edilir ve bu idareciler, neyin para, neyin yasa, neyin helal, neyin haram olduğuna karar verirler. Yönetim, dışarıdakilere kapalıdır ve güce dayalıdır.

 

Çoğu ağ, kurumsallaşmış şirketlerce idare edilir: “Sosyal Medya” ağı. “Arama Motoru” ağı, telefon veya televizyon ağları gibi. Bu idareler dışarıya kapalıdır ve genellikle ilk başlarda liyakata dayalı bir yapı barındırırlar.

 

Bazıları toplum elitleri tarafından yönetilir: Üniversite ağları. Sağlık ağı. Banka ağları. Bu ağlar, bir nebze olsun dışarıya daha açıktırlar, ancak göreceli olarak daha az liyakata dayalı bir yapıları vardır.

 

Bazı ağlar da kitleler tarafından idare edilir: Demokrasi, internet, halk tabakası gibi. Bu ağların idaresi katılıma açıktır, ancak liyakat yoktur. Çok verimli yönetilmezler.

 

Diktatörlükler, savaş sırasında demokrasilere kıyasla çok daha verimlidir. İnternet ve halk tabakasındaki ağlar, suistimale ve rahatsız edici paylaşımlara açıktır.

 

20. Yüzyıl, yeni bir ağ oluşmasına olanak tanıdı: Piyasa ağları. Hem katılıma açık, hem de liyakata dayalı. Piyasalarda liyakat, bir katılımcının ne kadar kaynak sağladığı ile belirlenir. Kaynak, “dondurulmuş ve takas edilebilen zaman” diye nitelendirebileceğimiz “para”dır.

 

Piyasa ağları titanlar kadar güçlü ve büyüktür. Kredi piyasaları, borsa piyasaları, emtia piyasaları, para piyasaları gibi. Bu ağlar, ulusları ezip geçecek kadar güçlüdürler.

 

Piyasa ağları, para taahhüt edildikçe işlevsel olurlar. Para çekildiğinde “kalabalıkların ağına” dönüşürler, etkileri ve kullanımları daralır.

İşte bu anlatılan kurgu, artık geçmişe ait ve yeni bir yol var.

 

Blokzincirleri, açık bir ağda liyakata dayalı katılımcıların, para ve merkezi yönetici olmadan ağı yönetebildiği yeni bir buluştur. Liyakata dayalı, hileye geçit vermeyen, açık oy verme sistemleridirler.

 

Liyakata dayalı katılımcılar, bu ağın ilerleyebilmesi, gelişebilmesi için çalışanlardır.

 

Topluma arzu ettiğini verdiğiniz zaman size para verdiği gibi, blokzincirleri de size ağın arzu ettiğini vermeniz halinde koinler verirler.

 

Blokzincirlerinin, ödemelerini finans piyasasının bilinen enstrümanları (ör. Dolar) yerine kendi koin ile yapmaları, çok önemli bir detaydır.

 

Blokzincirleri size koinlerde ödeme yapar ve bu ödemenin amacı yapılan işi takip etmek ve teyit etmektir. Farklı blokzincirleri, farklı işler gerektirir.

 

Bitcoin, hesap defterini güvende tutmanız için size (mining sonucunda) ödeme yapar. Ethereum, bilgisayar hesaplamalarını uygulamaya koymanız ve teyit etmeniz için ödeme yapar.

 

Blokzincirleri, demokrasi ve internetin açık yapısını, piyasaların liyakat sistemi ile buluşturur.

 

Bir blokzinciri için liyakat, güvenlik, bilgisayar hesaplaması, geleceği tahmin etme, dikkatinizi ölçme, band genişliği, enerji, depolama, dağıtma ve içerik yaratma gibi birçok anlama gelebilir.

 

Dolayısıyla blokzinciri, piyasa modelini daha önce hayal bile edemeyeceğimiz alanlarda kullanmamızı sağlar.

 

Blokzinciri, daha önce krallar, şirketler, aristokratlar ve kalabalıklar tarafından yönetilen ağların yerine açık ve liyakata dayalı piyasaları koymamıza olanak tanır.

 

Koini olmayan bir blokzinciri akıl işi değildir çünkü parası olmayan bir piyasa olamaz. Bir egemen, bir şirket, bir elit veya bir kalabalık tarafından yönetilmesi, düşünülemez.

 

Blokzincirleri, ağları yönetebilmemiz için bize yeni yollar sağlar. Bankacılık için, oy verme sistemleri, arama motorları, sosyal medya için. Telefon ve elektrik şebekeleri için.

 

Kalabalıklar, elitler, şirketler, krallar, rahiplerin olmadığı, ağa liyakat ile katkı sağlayan herkes tarafından yönetilme demektir.

Bu yüzden blokzinciri temelli piyasa ağları, mevcut ağları yerinden edecek. Bu değişim, lk başta yavaş, ancak sonra ani olacak. Önce bir şeyde, sonra birçok şeyde olacak.

 

Günün sonunda, ulus-devlet dediğimiz şey de ağlardan oluşan bir ağ değil mi? 🙂

Satoshi Nakamoto’ya teşekkür ederiz. Ve Satoshi’yi sırtlayan tüm omuzlara..

Yorum Yap

Yorum Yap